Slimme lichtsturing vraagt om samenwerking

Van lichtadvies naar systeemintegratie

De rol van verlichting verschuift steeds verder van armaturen naar aansturing en integratie. Voor Unifit betekende dat een duidelijke verandering in de werkzaamheden. Het bedrijf richt zich inmiddels grotendeels op oplossingen rond Casambi, van advies en training tot technische ondersteuning en projectbegeleiding.

“Ongeveer negentig procent van ons werk heeft inmiddels met Casambi te maken”, zegt Louk Blok. “Wij waren er vroeg bij als salespartner en hebben die ontwikkeling van dichtbij meegemaakt.” Colien Snaak vult aan: “We zijn ruim dertig jaar geleden begonnen met lichtadvies. Daarbij ging het altijd om de werking van licht in een ruimte en wat je ermee wilt bereiken. Vanuit die achtergrond zijn we steeds meer richting lichtsturing gegroeid.”

Volgens Blok en Snaak veranderde ook de vraag vanuit de markt. “Steeds vaker gaat het om bestaande gebouwen die verduurzaamd moeten worden”, zegt Snaak. “Dan wil je overstappen op energiezuinige verlichting zonder grote bouwkundige ingrepen.”

Minder bekabeling

Casambi werkt via een bluetooth mesh-netwerk, waarbij componenten onderling communiceren. “Daardoor heb je veel minder infrastructuur nodig”, zegt Blok. “Modules geven informatie aan elkaar door en slaan programmering binnen het netwerk op. Zolang er spanning op staat, blijft het systeem werken.”

Voor renovatieprojecten levert dat volgens Unifit duidelijke voordelen op. “Bij traditionele lichtsturing moest vaak extra bekabeling worden aangelegd”, zegt Snaak. “Met Casambi kun je veel eenvoudiger werken. Je hoeft geen plafonds open te breken of complete installaties te vervangen.” Ook in nieuwbouwprojecten ziet het bedrijf voordelen. “Een sensor hoeft niet meer fysiek gekoppeld te zijn aan een specifieke groep”, zegt Blok. “Daardoor wordt een installatie eenvoudiger opgebouwd en later ook makkelijker aangepast. Als een ruimte verandert, kun je via software armaturen opnieuw toewijzen.”

Volgens Unifit veranderde daardoor ook hun eigen rol binnen projecten. “Wij leveren niet alleen componenten”, zegt Snaak. “We begeleiden trajecten vanaf het eerste advies tot het moment dat alles goed functioneert.”

Grote projecten

Als voorbeeld noemen Blok en Snaak een recent opgeleverd hotelproject waarbij Unifit al in een vroeg stadium betrokken was. “We leverden de Casambi-componenten en werkten samen met partners aan de koppeling met het gebouwbeheersysteem”, zegt Blok. Bij grote projecten ligt de uitdaging volgens hem vooral in de organisatie van het netwerk. “Bij dit project ging het om duizenden nodes. Iedere component moet geprogrammeerd worden en een eigen naam krijgen, zodat beheer en service later overzichtelijk blijven.”

De koppeling tussen verlichting en gebouwbeheer speelt volgens Unifit een steeds grotere rol. “Architecten vragen regelmatig naar hybride oplossingen”, zegt Snaak. “Bijvoorbeeld bestaande KNX-installaties combineren met Casambi-verlichting. Dat kan inmiddels goed.” Daarnaast kunnen systemen steeds meer gegevens verwerken. “Je kunt informatie verzamelen over aanwezigheid, temperatuur of het gebruik van ruimtes”, zegt Blok. “Daarmee wordt verlichting onderdeel van een bredere technische infrastructuur.”

Flexibel aanpassen

Unifit ziet ook kansen in de woningmarkt. Het bedrijf ontwikkelde een retrofit-dimmer die bestaande schakelaars één-op-één kan vervangen en direct communiceert binnen het Casambi-netwerk. “Daardoor kun je klein beginnen en later uitbreiden”, zegt Snaak. “Dat maakt de overstap naar slimme verlichting toegankelijker.”

Volgens Blok sluit die flexibiliteit aan op de huidige praktijk in de bouw. “Projecten moeten sneller worden uitgevoerd en gebouwen veranderen vaker van indeling”, zegt hij. “Dan helpt het als je een installatie eenvoudig kunt aanpassen zonder opnieuw veel infrastructuur aan te leggen.”