Structurele gevel maakt plint Huis op Zuid mogelijk

Transparantie in staal

Aan de Laan op Zuid in Rotterdam is in 2025 Huis op Zuid opgeleverd: een multifunctioneel gebouw met sportvoorzieningen, zwembaden en 104 huurappartementen. Koen van Velsen architecten ontwierp het complex als een helder stedelijk volume met een opvallend transparante plint. Die open opzet is bepalend voor de uitstraling: sport en beweging zijn zichtbaar vanaf de straat, waardoor het gebouw zich nadrukkelijk richt op de wijk en de publieke ruimte.

Die transparantie was geen vanzelfsprekend uitgangspunt, want de onderste bouwlaag vormt ook een technische overgang tussen verschillende functies. In het gebouw komen sport, publiek gebruik en wonen samen, met bijbehorende eisen voor veiligheid en akoestiek. Juist in dat spanningsveld ontstond de keuze voor staal en voor een specifieke manier van gevelopbouw.

Ontwerpkeuze: structureel in plaats van klem en deklijst

Rob Neeleman, Sales NL en Technical & Commercial Advisor bij Jansen, koppelt de mate-

riaalkeuze aan zowel constructie als detaillering. “Koen van Velsen werkt graag met staal. Bij hoge gevels en grote ruiten heb je materiaal nodig dat sterk is en stabiel blijft. Staal biedt daarbij meer mogelijkheden dan hout of aluminium.”

“Doorzichten dwars door het gebouw heen, zichtlijnen en het vele daglicht resulteren in een aangenaam gebouw waarin iedereen welkom is en zich veilig kan voelen”, zegt Koen van Velsen. De transparante gevels maken sportfuncties zichtbaar en geven het gebouw een uitgesproken publieke uitstraling.

Brandwerendheid en overspanning als bepalende factoren

Die transparantie stelde tegelijk hoge eisen aan prestaties, onder meer op het gebied van brandwerendheid en akoestiek. In een gevel met grote glasvlakken vraagt dat om nauwkeurige engineering, zeker wanneer de gevel ook structurele functies vervult.

Daar ligt volgens Jansen een belangrijk onderscheidend punt. Neeleman: “Er wordt steeds vaker gekozen voor de structurele en brandwerende gevel. Bij brand ontstaat buiging en vervorming, hier moet je vooraf rekening mee houden in de detaillering.” Jansen werkt daarom onder meer met roestvaststalen ankers en een verankering die in de spouw van de ruit wordt opgenomen, zodat hoge belastingen kunnen worden overgedragen zonder dat het gevelbeeld wordt verstoord.

Voor Huis op Zuid is gezocht naar een profiel dat grote overspanningen in één keer kon realiseren en geschikt was voor grote ruiten die circa 360 kilo wegen. De toegepaste profielen hadden een lengte van 7,82 meter en sloten aan op een standaardlengte van 8 meter, waardoor weinig restmateriaal over bleef. Jansen leverde met name de stalen profielen voor de onderste bouwlaag; in de bovenliggende woonlagen zijn aluminium gevelsystemen toegepast.

Uitvoering en detaillering

De productie en montage van de stalen vlies- gevels en kozijnen werd uitgevoerd door Jonkers Bouwmetaal. Maarten Jonkers, directeur stalen kozijnen, wijst op de detaillering. “De gevel heeft geen dek- of klemlijst. Alles moest dus zo worden uitgedacht dat het in één keer goed wegvalt. In het zwembaddeel hebben we bovendien zonwering geïntegreerd in de gevel.”

Volgens Jonkers vroegen met name de overspanningen om maatwerk, onder meer in de consoles en ankerpunten richting de betonnen hoofddraagconstructie. Juist die combinatie van engineering, productie en montage maakt het mogelijk om complexe details consequent door te voeren, zonder concessies aan het gevelbeeld.

Naast de gevels realiseerde het bedrijf ook stalen hekwerken en trappen aan de binnenzijde. Ook komen er ronde ramen voor in het project, waarvoor gewalst plaatmateriaal is toegepast. “Dit project zat boordevol uitdagingen, die wij aan kunnen vanwege de verschillende disciplines die we in huis hebben.”

Naast de gevels leverde Jansen ook brandwerende binnenpuien en speciale deurdetails. Sommige deuren zijn structureel beglaasd en vlak opgenomen in het gevelvlak. “Het glas is daarbij verlijmd op het profiel, zodat het geheel flush ligt”, zegt Neeleman. Die detaillering sluit aan bij de architectonische ambitie om de gevel als één doorlopend vlak te lezen, zonder verspringingen of nadrukkelijke afdeklijsten.