Atelier van Custers herleeft in eigentijdse architectuur

Aan de Geldropseweg, verscholen in de binnenstad van Eindhoven, is het voormalig woonhuis en atelier van kunstenaar Jan Custers (1867-1942) onlangs ingrijpend gerenoveerd en verbouwd mét respect voor de bijzondere historie. Volgens het ontwerp van architecten|en|en is de ‘verrommeling’ van aanbouwen rond beide rijksmonumenten verwijderd. Bovendien is tussen de gebouwen een verbindend rond element toegevoegd en is het poortgebouw getransformeerd, waarmee het culturele erfgoed een nieuwe lading heeft gekregen.

Aan de straatzijde is het gevelbeeld behouden, als één van de weinige overgebleven elementen van de oude lintstructuur. Vervolgens is achter de bestaande gevel een nieuw en verbindend volume van natuursteen toegevoegd, met vergader- en ontmoetingsruimtes en twee appartementen op de verdiepingen. De bestaande erker van het poortgebouw biedt zicht op deze nieuwe achterwereld en vormt de centrale entree voor de kantoorruimtes, die in het vroegere woonhuis komen. Omdat herstel van het oude atelier de rijke geschiedenis teniet zou doen, is besloten om een geïsoleerde glazen ‘doos’ in het gebouw te plaatsen. Hierdoor wordt de authentieke geschiedenis van de plek behouden én respectvol geëtaleerd, terwijl tegelijkertijd meer comfort wordt geboden. In de nieuwe situatie doet het atelier dienst als vergaderruimte en keuken.

Natuursteen als basis voor alle nieuwe ingrepen

In het ontwerp van architecten|en|en nemen sculpturale vormen en natuursteen de overhand, als een subtiele verwijzing naar de kunst van Jan Custers. “Alle nieuwe ingegrepen hebben een natuurstenen gevelafwerking gekregen”, weet Michel Warnaar, directeur van Primoclad Europe. “Van buitengevels tot dak, binnenwanden en plafonds. Bijzonder is bovendien de natuurstenen binnengevel achter de erker, die doorloopt in de ‘hoed’ van het gebouw. Ook is achter de bestaande gevel van het poortgebouw een zwevend natuurstenen volume toegevoegd.”

Zoals in de meeste renovatie- en transformatieprojecten was ook hier het gewicht van volkern natuursteen een bottleneck. “Vanwege de bestaande draagstructuur, waren wij gebonden aan een maximaal toelaatbare belasting”, vertelt Max Beerkens, architect bij architecten|en|en. “De MSP honingraatpanelen boden hierin de juiste balans: de uitstraling van massieve natuursteen, in combinatie met een aanzienlijk lager gewicht. Daarnaast boden de grote formaten en mogelijkheden in hoek- en randafwerkingen veel ontwerpvrijheid.”

De MSP® honingraatelementen met natuursteen zijn maar liefst vier keer lichter dan massief natuursteen, illustreert Warnaar. “Zónder in te boeten aan kwaliteit en sterkte. De elementen kunnen bovendien in afmetingen tot 2.000 x 3.000 mm uit één stuk geleverd worden, wat zorgt voor een strakke en naadloze afwerking en een authentiek uiterlijk.”

Dezelfde uitstraling, lager gewicht

Primoclad Europe levert esthetisch hoogwaardige gevelsystemen. Zowel voor nieuwbouw, renovatie als transformatie. “Onze MSP® honingraatelementen met natuursteen worden net als ‘standaard’ natuursteen in blokken gedolven in groeves”, vertelt Warnaar. “Deze blokken worden steevast in platen gezaagd van 5 mm, die in onze fabriek aan beide zijden worden bevestigd op een aluminium honingraatpaneel van 10 of 20 mm. Vervolgens zagen wij de plaat nogmaals door, waardoor twee MSP® honingraatelementen met natuursteen ontstaan met een totale dikte van 15 of 25 mm en een gewicht van slechts 16-18 kg/m2. Dit maakt de MSP® honingraatelementen met natuursteen bij uitstek geschikt voor toepassingen waarin gewicht een rol speelt, zoals gevels, wanden, meubels, plafonds, trappen en vloeren.”

De platen worden volledig naar klantwens afgewerkt, waarbij ook bijzondere hoekvormen of rondingen mogelijk zijn, vertelt Warnaar. “In navolging van natuursteen, kunnen de MSP® honingraatelementen ook voorzien worden van keramiek of esthetisch beton. Daarmee bieden wij voor elk project een esthetische en lichtgewicht oplossing.”

Warme tint, subtiele aders

“We zijn al een aantal jaar geleden door de architect benaderd om de technische en esthetische mogelijkheden voor het Custers-project te bespreken”, vertelt Warnaar. “Op basis hiervan is gekozen voor MSP® honingraatelementen met Travertin, dat zich kenmerkt door een warme beige/crèmekleurige tint, subtiele aders en karakteristieke poreusheid.” Qua uitstraling sluit Travertin goed aan bij de lichte steensoorten die Jan Custers voor zijn beelden gebruikte, vult Beerkens aan. “De warme tint en subtiele tekening dragen bij aan een ingetogen maar rijke materiaaluitstraling, die zowel recht doet aan de historie als aan het nieuwe ontwerp.”

Alle MSP® honingraatelementen zijn exact op maat voor het project geproduceerd, in overeenstemming met het esthetische ontwerp van architecten|en|en en de uitvoeringstekeningen van de aannemer, aldus Warnaar. “Hierdoor loopt de belijning overal mooi door.” Beerkens: “In het voortraject heeft Primoclad Europe helder inzicht gegeven in de ontwerpkaders en technische mogelijkheden. Er werd actief meegedacht, wat hielp om al vroegtijdig de juiste keuzes te maken. Daardoor verliep de overgang naar de productietekeningen in de fabriek heel soepel. En ook tijdens de uitvoering op de bouw is ondersteuning geboden om tot een goed eindresultaat te komen. De combinatie van ontwerpvrijheid, materiaaluitstraling en technische maakbaarheid heeft in dit project goed uitgepakt.”