Platform over architectuur, interieur- en landschapsarchitectuur
Europa kampt met een grote woningopgave, terwijl een belangrijk deel van de oplossing mogelijk al gebouwd is. Met Re:Living en de Green Paper The Housing We Need for the Future We Want verlegt VELUX de aandacht van nieuwbouw naar de mogelijkheden binnen de bestaande gebouwvoorraad.
Volgens de onderzoekers kan Europa door renovatie, herbestemming en beter gebruik van bestaande gebouwen mogelijk 107 miljoen extra woningen creëren. VELUX, wereldwijd bekend van onder meer dakramen, daglicht- oplossingen en ventilatieproducten, ontwikkelde de Green Paper samen met BPIE, Artelia, RISE Regenerative Spatial Systems en no objectives.
De publicatie vormt de onderzoeksbasis voor Re:Living, de volgende stap binnen het Living Places-programma van VELUX. Waar dat programma zich eerder richtte op nieuwbouw met een lagere milieu-impact, verschuift de aandacht nu naar bestaande gebouwen. Daarbij gaat het niet alleen om CO₂-uitstoot. Ook materiaalgebruik, biodiversiteit, betaalbaarheid en een gezond binnenklimaat spelen een rol.
Met Re:Living wil VELUX van die brede benadering een schaalbare aanpak maken. Daarvoor werkt het bedrijf samen met onder meer IBA’27, DGJ Architektur en Transsolar KlimaEngineering. De aanpak kent vier onderdelen: Think, Scope, Design en Cover. Ze richten zich achtereenvolgens op de waarde van renovatie, de mogelijkheden die gebouwen en materialen al bieden, passende ingrepen voor transformatie en het zoveel mogelijk behouden en opnieuw benutten van materialen en energie.
VELUX presenteerde Re:Living begin juli in Barcelona. Het bedrijf koppelde het persevent bewust aan een bijzondere editie van Architects, not Architecture, waarvan het main partner en co-host was. In het auditorium van La Pedrera – Casa Milà stonden Winy Maas van MVRDV, Xu Tiantian van DnA_Design and Architecture en Arno Brandlhuber van bplus.xyz/HouseEurope! op het podium.
Juist de verschillen tussen hun verhalen zorgden voor een interessante koppeling met Re:Living. Maas redeneert sterk vanuit de mogelijkheden die analyse, experiment en ontwerp kunnen toevoegen. Xu Tiantian vertrekt nadrukkelijker vanuit wat een plek al bezit. Haar kleinschalige, plaatsgebonden interventies bouwen voort op bestaande sociale, culturele en economische structuren. Brandlhuber trekt die gedachte nog verder door: voor hem behoren ook regelgeving, eigendom en het voorkomen van sloop tot het werkterrein van de architect. “You can be successful without building a building”, vatte Brandlhuber zijn positie tijdens de avond samen.
Die verschillende benaderingen raken precies aan de vraag die VELUX met Re:Living op tafel legt. Als de bestaande gebouwvoorraad daadwerkelijk een belangrijk deel van de toekomstige woningvraag kan opvangen, verandert niet alleen wat we bouwen, maar ook hoe ontwerpers naar een opgave kijken. De eerste vraag wordt dan minder snel wat er kan worden toegevoegd, en vaker welke kwaliteiten en mogelijkheden al aanwezig zijn.
VELUX verbond aan de Barcelona-editie de vraag: “What if the future is already built?” Re:Living geeft daar een mogelijke aanpak voor, met behoud, aanpassing en hergebruik nadrukkelijker als vertrekpunt. Zo gaat de discussie niet alleen over het opschalen van renovatie, maar ook over de vraag hoeveel nieuwe architectuur een opgave werkelijk nodig heeft.
