Platform on architecture, interior design and landscape architecture
Nieuwe huid, bestaand skelet
Het voormalige UWV-kantoor aan de Prinses Beatrixstraat in Hengelo stond jarenlang grotendeels leeg. In plaats van sloop koos Bloot Architecture voor herbestemming tot woongebouw met 93 appartementen en commerciële ruimte in de plint. Voor de nieuwe gevel werd gekozen voor vezelcementpanelen van Swisspearl, toegepast binnen een nieuw grid over het bestaande betonskelet.
Toen architect Tjeerd Bloothoofd het gebouw voor het eerst analyseerde, lag sloop niet voor de hand. “We wisten dat er een betonskelet zat. Als je zo’n gebouw stript, heb je in feite een blanco canvas. Die constructieve kwaliteit biedt veel mogelijkheden.” Het pand was gedateerd, de isolatie verouderd en een luchtbrug werd verwijderd, maar de draagstructuur bleek solide en geschikt voor transformatie.
De stap van kantoor naar wonen vroeg om ingrijpende ruimtelijke keuzes. Het oorspronkelijke volume kende een sterke horizontale geleding en een relatief gesloten karakter. Tegelijk wilde de ontwikkelaar een efficiënt programma realiseren met voornamelijk compacte appartementen. Vooral in het meer vierkante bouwdeel bleek daglichttoetreding een uitdaging. “Je gaat daar vrij diep het gebouw in. Dan is het passen en meten om kwaliteit te behouden”, aldus Bloothoofd.
Door loggia’s toe te voegen en de eerste twee bouwlagen ruimtelijk sterker te openen, kreeg elke woning een eigen buitenruimte. Glazen hoeken laten de lijnen visueel doorlopen en voorkomen dat het volume zich afsluit op de hoeken.
Over het bestaande skelet werd een nieuw grid geplaatst dat refereert aan de industriële schaal van de spoorzone. Binnen dat raamwerk zorgen vrij gepositioneerde kozijnen en verspringende openingen voor differentiatie tussen de woningen.
In de zoektocht naar een geschikte gevelinvulling speelde niet alleen esthetiek een rol, maar ook gewicht en maakbaarheid binnen de bestaande constructie. “In eerste instantie dachten we aan vezelversterkt beton”, zegt Bloothoofd. “Maar in de verdere uitwerking en optimalisatie kwamen we uit bij vezelcement. Dat gaf dezelfde kracht in uitstraling, met meer flexibiliteit in verwerking.”
Voor Het Veem is circa tweeduizend vierkante meter Swisspearl Patina Original NXT in kleur P020 toegepast. De ongecoate, door-en-door gekleurde platen hebben zichtbare schuurlijnen die consequent in dezelfde richting zijn geplaatst. “Ik had het patina-effect bij een ander project gezien en was hier enthousiast over”,
zegt Bloothoofd. “Elke plaat is net anders. Daardoor voorkom je een repeterend gevelbeeld. Als een gevel te gelijkmatig wordt, voelt dat snel kunstmatig.”
Voor bevestiging van de gevelbekleding is materiaal in bijpassende kleur gebruikt, waardoor het voegbeeld rustig blijft. De lineaire structuur van het oppervlak versterkt het ritme binnen het betonnen grid en ondersteunt de schaal van het gebouw zonder dominant te worden.
Volgens Dennis Schoonemeijer, salesmanager bij Swisspearl, vraagt een transformatieproject om een zorgvuldige technische onderbouwing. “Je werkt met een bestaande situatie. Dan moet je aantonen dat de gekozen opbouw voldoet aan brand- en prestatie-eisen. Veel gevelsystemen zijn getest, zodat je zekerheid hebt over de toepassing binnen verschillende constructieve en isolatieopbouwen.”
Hergebruik vormt de kern van het project. “Ik ben altijd voorstander van niet slopen als dat niet nodig is”, zegt Bloothoofd. “Er zit vaak nog veel kwaliteit in een bestaand gebouw. Het gaat erom die waarde te herkennen en opnieuw te benutten.”
Schoonemeijer plaatst de gevelkeuze in een bredere ontwikkeling binnen de bouwpraktijk. “We investeren in verdere verduurzaming van onze productie en werken aan certificeringstrajecten. Tegelijk zien we dat houtskeletbouw en andere biobased systemen vaker worden gecombineerd met onbrandbare gevelplaten. Door die opbouwen te testen, kunnen we aantonen dat ze voldoen aan de geldende brandklassen.”
Bij Het Veem resulteert dat in een bestaande betonnen draagstructuur met een nieuwe, demontabel bevestigde gevelschil. De combinatie van constructief hergebruik en een onderhoudsarme vezelcementafwerking bepaalt daarmee het technische en esthetische uitgangspunt van de transformatie.
