Platform on architecture, interior design and landscape architecture
We verlangen steeds meer naar de natuur binnenshuis, maar hoe beïnvloedt dat de vloeren onder onze voeten? Is het je opgevallen dat wanneer je een ruimte binnenstapt die prettig aanvoelt, je dat al merkt voordat je de ruimte daadwerkelijk ziet? De lucht voelt rustiger aan. Het licht is zachter. De materialen nodigen je uit om het rustiger aan te doen. Dat is biofilisch ontwerp in de praktijk.
“Biofilisch ontwerp gaat verder dan het toevoegen van een paar planten of het openen van een raam”, zegt Hannes Boman, hoofd Design bij Bjelin. “Het gaat erom hoe een ruimte in je lichaam aanvoelt; het draait om interieurs te verbinden met patronen, texturen en ritmes die we associëren met de natuur.” In een wereld waarin de meesten van ons meer dan 80% van onze tijd binnenshuis doorbrengen, lijkt die verbinding essentieel.
Hoewel muren en meubilair vaak veel aandacht krijgen, speelt de vloer een onevenredig grote rol in hoe een ruimte overkomt en aanvoelt. „De vloer is het oppervlak waarmee we voortdurend in contact staan, zowel visueel als fysiek“, legt Hannes Boman uit. „En in een biofilische context vormt de vloer het ankerpunt van de hele ruimte.“
Door een materiaal te kiezen dat natuurlijke variatie weerspiegelt, ontstaat een basis die authentiek aanvoelt. „Met name houten vloeren sluiten nauw aan bij biofiele principes”, zegt Hannes Boman. „De organische patronen zorgen voor subtiele onregelmatigheden, iets wat onze hersenen instinctief als natuurlijk herkennen.” In tegenstelling tot uniforme oppervlakken verandert hout onder invloed van licht en gebruik, waardoor het in de loop van de tijd meer diepte krijgt.
Een kenmerkend aspect van biofilisch ontwerp is het afstappen van overmatig bewerkte, uniforme materialen. In plaats daarvan is er een groeiende voorkeur voor oppervlakken die weerspiegelen hoe materialen in de natuur voorkomen.
”Biofilisch ontwerp hanteert van nature een ‘cradle-to-grave’-benadering, waarbij rekening wordt gehouden met elke fase in de levenscyclus van een product of ruimte,” zegt Hannes Boman. „Van verantwoorde inkoop en natuurlijke materialen, via doordacht gebruik en menselijk welzijn, tot duurzaamheid, hergebruik en de impact aan het einde van de levensduur.”
In het verleden was er een streven naar perfectie: geen knoesten, geen variatie en een egale kleur. „Nu zien we het tegenovergestelde”, legt Hannes Boman uit. „Mensen willen materialen die echt aanvoelen. Lichte variaties in tint of textuur maken een ruimte levendiger.”
Deze verschuiving heeft directe gevolgen voor de keuze van vloeren. Natuurlijke tinten en levendig kleurverloop winnen aan populariteit. Lichtere, vers gezaagde uitvoeringen kunnen een frisse, rustige basis vormen, terwijl warmere tinten diepte en een gevoel van geborgenheid toevoegen.
Bij biofilisch ontwerp gaat het ook om de manier waarop ruimtes met licht omgaan, en daarbij speelt de vloer een belangrijke rol. Lichtere oppervlakken weerkaatsen daglicht, waardoor een opener en luchtiger gevoel ontstaat. Tegelijkertijd zorgt een subtiele variatie ervoor dat de vloer niet vlak of steriel aanvoelt.
„Een goede vloer speelt in op de ruimte”, merkt Hannes Boman op. „Naarmate het licht in de loop van de dag verandert, moet het oppervlak lichtjes mee variëren. Dat geeft een ruimte een gevoel van ritme.” Deze dynamische eigenschap wordt vooral belangrijk in interieurs, waar het natuurlijke licht per seizoen drastisch verandert.
Er moet ook rekening worden gehouden met hoe ruimtes worden gebruikt. Er is een toenemende vraag naar oppervlakken die duurzaamheid combineren met een natuurlijke uitstraling. “Biofilisch ontwerp is niet kwetsbaar”, zegt Hannes Boman. “Het moet werken in echte huizen, met echte mensen. De materialen moeten zowel veerkrachtig als visueel authentiek zijn.”
Uiteindelijk draait biofilisch ontwerp om samenhang. Elk element draagt bij aan een gevoel van evenwicht tussen de gebouwde ruimte en de invloed van de natuur. De vloer, als een van de grootste oppervlakken in elk interieur, speelt een cruciale rol in die verhouding.
“Als de vloer klopt, valt al het andere op zijn plaats”, zegt Hannes Boman. “Het creëert een basis die rust, houvast en verbondenheid uitstraalt. Dat is waar mensen op reageren, ook al kunnen ze niet meteen uitleggen waarom.”
Samengevat: natuurlijke materialen, variatie in textuur en de manier waarop licht op oppervlakken valt, zorgen voor een gevoel van rust en verbondenheid.
